ไม้เท้ายายม่อม

ชื่อเครื่องยา

ไม้เท้ายายม่อม

ชื่ออื่นๆของเครื่องยา

ได้จาก

ราก

ชื่อพืชที่ให้เครื่องยา

ไม้เท้ายายม่อม

ชื่ออื่น(ของพืชที่ให้เครื่องยา)

ปิ้งขม ปิ้งหลวง (เหนือ); พญาเล็งจ้อน, เล็งจ้อนใต้ (เชียงใหม่); พญารากเดียว (ใต้) ไม้เท้าฤาษี (เหนือ ใต้); พมพี (อด); พินพี (เลย); โพพิ่ง (ราชบุรี); หญ้าลิ้นจ้อน (ประจวบคีรีขันธ์); กาซะลอง จรดพระธรณี ดอกคาน (ยะลา) ท่าละม่อม เท้ายายม่อมตัวเมีย ปู่เจ้าหายใจไม่รู้ขาด

ชื่อวิทยาศาสตร์

Clerodendrum indicum (L.) Kuntze

ชื่อพ้อง

Clerodendrum indicum f. semiserratum (Wall.) Moldenke, Clerodendrum longicolle G.Mey., Clerodendrum mite (L.) Vatke, Ovieda mitis L., Siphonanthus angustifolius Willd., Siphonanthus indicus L.

ชื่อวงศ์

Labiatae

ลักษณะภายนอกของเครื่องยา

          ผิวรากด้านนอกสีน้ำตาลเหลือง เนื้อรากมีสีขาว ผิวรากขรุขระมีรอยตามแนวยาว

 

เครื่องยา รากไม้เท้ายายม่อม

 

 

 

เครื่องยา รากไม้เท้ายายม่อม

 

 

 

เครื่องยา รากไม้เท้ายายม่อม

 

 

ลักษณะทางกายภาพและเคมีที่ดี:

                    -

 

สรรพคุณ:

          ตำรายาไทย รากรสจืดขื่น ปรุงเป็นยาแก้พิษไข้ พิษกาฬ ลดความร้อนในร่างกาย กระทุ้งพิษไข้หวัด ไข้เหนือ ขับเสมหะลงสู่เบื้องต่ำ ถอนพิษไข้ทุกชนิด แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้หืดไอ แก้อาเจียน ดับพิษฝี แก้ไข้เหนือไข้พิษ ไข้กาฬ ตัดไข้จับ แก้ไข้เพื่อดีพิการ ใช้ภายนอกเป็นยาพอกหรือทาแผลแก้พิษงู แก้พิษสัตว์กัดต่อย ราก ใบ แก้หืด ต้น รสจืดเฝื่อน ขับเสมหะให้ลงเบื้องต่ำ ขับพิษไข้ทุกชนิด แก้ร้อนใน
          ยาพื้นบ้านล้านนา  ใช้  รากผสมใบพิมเสนต้น เหง้าว่านกีบแรด เนระพูสีทั้งต้น ใช้น้ำซาวข้าวและน้ำเกสรบุนนาคเป็นน้ำกระสายยา ปั้นเป็นลูกกลอน กินถอนพิษไข้กาฬ (ไข้ที่มีตุ่มที่ผิวหนัง ตุ่มอาจมีสีดำ)

          บัญชียาจากสมุนไพร: ที่มีการใช้ตามองค์ความรู้ดั้งเดิม ตามประกาศคณะกรรมการพัฒนาระบบยาแห่งชาติ ในบัญชียาหลักแห่งชาติ ระบุการใช้เท้ายายม่อมในตำรับ “ยาห้าราก” มีส่วนประกอบของรากเท้ายายม่อมร่วมกับสมุนไพรชนิดอื่นๆ ในตำรับ มีสรรพคุณบรรเทาอาการไข้

 

รูปแบบและขนาดวิธีใช้ยา:          -

 

องค์ประกอบทางเคมี:

        สาร flavonoids ที่พบจากราก ได้แก่ pectolinarigenin, hispidulin

        สาร triterpenoids ได้แก่ 3beta-hydroxy-D:B-friedo-olean-5-ene, oleanolic acid-3-acetate, taraxerol, lupeol

        สาร steroids และ steroid glycosides ได้แก่ (22E)-stigmasta-4,22,25-trien-3-one , stigmasta-4,25-dien-3-one , stigmasta-4,22-dien-3-one  , 22-dehydroclerosterol , clerosterol, stigmasterol, 22-dehydroclerosterol-3-O-beta-D-glucopyranoside, clerosterol-3-O-beta-D-glucopyranoside, stigmasterol-3-O-beta-D-glucopyranoside (Somwong, et al., 2015)

 

การศึกษาทางเภสัชวิทยา:      -

การศึกษาทางคลินิก:             -

อาการไม่พึงประสงค์:             -

การศึกษาทางพิษวิทยา:         -

 

เอกสารอ้างอิง:

       Somwong P, Moriyasu M, Suttisri R. Chemical constituents from the roots of Clerodendrum indicum and Clerodendrum villosum. Biochemical Systematics and Ecology. 2015;63:153-156.

 

ค้นหาข้อมูลพืชที่ให้เครื่องยา   : www.phargarden.com

ตัวอย่างพรรณไม้แห้ง              : www.thaiherbarium.com

ข้อมูลตำรับยาห้าราก               : www.thai-remedy.com


Copyright © 2010 thaicrudedrug.com All rights reserved.

Appsthailand Hosting